Xəbər lenti

Vaxt azalır: Avropanı kritik qaz çatışmazlığı gözləyir
Dünya 13:25 22.05.2026

Vaxt azalır: Avropanı kritik qaz çatışmazlığı gözləyir

Avropa yaxın aylarda ciddi qaz çatışmazlığı riski ilə üzləşə bilər. 

Qaynarinfo "Reuters"ə istinadən xəbər verir ki, Hörmüz boğazı vasitəsilə "mavi yanacağın” dəniz daşımalarında yaranan fasilələr 1–3 ay davam edərsə, vəziyyət kəskinləşə bilər.

"Gas Infrastructure Europe” məlumatlarına əsasən, Avropa üzrə qaz anbarları hazırda 35%-dən bir qədər çox doludur ki, bu da mövsümi normadan (təxminən 50%) aşağı göstəricidir.

"Əgər Yaxın Şərqdəki müharibə sabah bitsə və boğazda gəmiçilik tez bərpa olunsa, biz məqbul, lakin məhdud 75%-lik ehtiyat səviyyəsinə çata bilərik. Lakin blokada 1–3 ay davam edərsə, vəziyyət kritik ola bilər”, deyə "Equinor” şirkətinin qaz və elektrik ticarəti üzrə baş vitse-prezidenti Helle Ostaqard Kristiansen bildirib.

"Reuters” xatırladır ki, Avropa İttifaqı ölkələri yay mövsümündə qaz anbarlarını 90%-ə qədər doldurmalıdır. Bununla belə, nəşr qeyd edir ki, 2026-cı ilin qışı üçün ehtiyatların yığılması artıq mart ayında "çətin görünürdü”. Analitiklər isə hökumətlərin prosesə müdaxilə edə biləcəyini bildirirlər.

"Biz bunu 2022-ci ildə də görmüşdük, o zaman hökumətlər anbarların doldurulması ilə bağlı tənzimləmələr tətbiq etdilər. Bu, onlara çox baha başa gəldi. Ona görə də bazar, ehtimal ki, qiymət siqnalları vasitəsilə vəziyyəti özü balanslaşdıra biləcək”, deyə "Equinor”un qaz ticarəti üzrə vitse-prezidenti Peder Byörland bildirib.

O əlavə edib ki, yüksək qiymətlər qaz istehlakını əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər: kömürə keçid, bərpa olunan enerji istifadəsinin artması və sənayedə tələbin azalması hesabına.

"Əgər qiymətlər İran müharibəsinin əvvəlində gördüyümüz səviyyəyə – təxminən 60–70 avro/MVt-saat (təxminən 630–740 avro/1000 kubmetr) – yüksələrsə, bizim hesablamalarımıza görə, yalnız qazla elektrik istehsalı sektorunda bu, təxminən 10 milyard kubmetr tələbin azalmasına səbəb ola bilər”, deyə Byörland qeyd edib.

Avropada qazın TTF (Niderland qaz qovşağı) üzrə qiymətləri 21 mayda təxminən 50 avro/MVt-saat səviyyəsində dəyişib (təxminən 525–530 avro/1000 kubmetr). Mart ayında isə qiymətlər 74 avro/MVt-saatadək yüksələrək 2023-cü ilin yanvarından bəri ən yüksək səviyyəyə çatmışdı.

Açıq mənbələrə görə, Hörmüz boğazı vasitəsilə dünyada mayeləşdirilmiş təbii qazın təxminən 30%-i daşınır. 2024–2026-cı illərdə Avropa İttifaqı mayeləşdirilmiş qazın əsas istehlakına yönəlmiş şəkildə enerji təchizatını yenidən qurub.

Aydın

--> -->