Xəbər lenti

Süni intellekt elmi fantastikaya yaxınlaşır:
Texnologiya 18:26 22.05.2026

Süni intellekt elmi fantastikaya yaxınlaşır: "Claude"un yaradıcısı "əyləci basmağa" çağırdı

Süni intellekt (Al) bir zamanlar elmi fantastika hesab edilən sərhədə yaxınlaşır. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Anthropic” şirkətinin həmtəsisçisi Cek Klarkın fikrincə, yeni Al sistemləri növbəti 12 ay ərzində insanlar ilə birlikdə Nobel mükafatına layiq kəşflərə töhfə verə bilər.

Eyni zamanda sahə üzrə ekspertlər tamamilə süni intellekt tərəfindən idarə olunan şirkətlərin yaranması və humanoid robotların gündəlik həyatda sürətlə yayılması ehtimalını müzakirə etməyə başlayıblar. 

Oksford Universitetində etdiyi mühazirədə Klark xəbərdarlıq edib ki, texnologiyanın hələ də ekstremal nəticələrə səbəb ola biləcək ssenariləri mövcuddur. O, bəzi hallarda bunun "bütün dünya əhalisini məhv etmə ehtimalının sıfırdan böyük olması” kimi risklər daşıdığını bildirib və bu təhlükənin hələ də aradan qalxmadığını vurğulayıb.

Eyni kontekstdə o, Al-ın hazırkı inkişaf tempini nəzarətdə saxlamağın çətin olduğunu deyib və cəmiyyətin onun uzunmüddətli nəticələrinə hazır olmadığını qeyd edib.

O, texnoloji inkişafın daha yaxşı idarə olunması üçün tempin azaldılmasının məqsədəuyğun olacağını bildirib və bunun insanlığa nəticələri anlamaq üçün daha çox vaxt qazandıra biləcəyini qeyd edib.

Lakin Klark bu ssenarini az ehtimal olunan sayır, çünki texnologiyanın inkişafı bir-biri ilə rəqabət aparan çoxsaylı şirkətlər və dövlətlər tərəfindən paralel şəkildə sürdürülür. Bu isə kommersiya və geosiyasi rəqabətin riskləri arxa plana ata biləcəyini göstərir.

Klark Al təhlükəsizliyi ilə bağlı fikir ayrılıqları səbəbindən "OpenAI”ı tərk edən tədqiqatçılar tərəfindən yaradılan "Anthropic” şirkətinin əsas fiqurlarından biridir. "Claude” modeli ilə tanınan şirkət son vaxtlar "Mythos” adlı yeni versiya da hazırlayıb. Bildirilir ki, bu model kibertəhlükəsizlik testlərində yüksək nəticələr göstərib.

Bununla belə, şirkət "OpenAI”, "Anthropic” və "Google” kimi böyük oyunçuları tənqid edən sürətləndirmə tərəfdarları tərəfindən də tənqid olunub. Onlar "Anthropic”i tənzimləməyə təsir etmək məqsədilə "alarmist yanaşma” sərgiləməkdə ittiham ediblər. Şirkət isə bu iddiaları rədd edib.

Klark hesab edir ki, bir çox insanlar süni intellektin inkişaf sürətini hələ də düzgün qiymətləndirmir. Onun sözlərinə görə, yaxın zamanda bu sistemlər "hamımızın birlikdə olduğundan daha qabiliyyətli” ola bilər. O, süni intellektə hazırlıqsızlığı COVID-19 pandemiyası zamanı yaşanan çətinliklərlə müqayisə edib.

"Əgər biz kənarda oturub süni intellektin nəzarətsiz yayılmasına imkan versək, nəticədə buna reaksiya verməyə məcbur qalacağıq”, deyə o bildirib.

Sahə üzrə tənqidçilər isə xəbərdarlıq edirlər ki, "Anthropic”, "OpenAI” və "Google” kimi azsaylı dominant modellərdən asılılıq qlobal infrastrukturda "vahid nasazlıq nöqtəsi” yarada bilər.

Eyni zamanda süni intellekt etikası institutunun direktoru professor Edvard Harkort bu sistemlərin geniş istifadəsinin mümkün idrak təsirlərindən danışıb.

O, "idrak atrofiyası” riskinə diqqət çəkərək bunun insanların analitik qabiliyyətlərini və mühakimə bacarıqlarını zəiflədə biləcəyini bildirib. Harkort "Sokratik Şi” modellərinin inkişafını dəstəkləyib. Bu yanaşma istifadəçilərin düşünməsini stimullaşdırmaq üçün hazırlanmış sistemləri nəzərdə tutur.

Klarkın fikrincə, hətta ən ehtiyatlı proqnozlar belə iqtisadiyyat və cəmiyyət üçün böyük dəyişikliklərə işarə edir. O, insan fəaliyyəti ilə avtomatlaşdırılmış sistemlər arasında mümkün uçurumun yarana biləcəyini istisna etmir.

Aydın
--> -->