Xəbər lenti

Neandertallar əslində ağıllı imiş: Alimləri təəccübləndirən kəşf
Dünya 23:48 11.05.2026

Neandertallar əslində ağıllı imiş: Alimləri təəccübləndirən kəşf

Alimlər insanın qədim əcdadları olan neandertalların əvvəllər düşündüyündən daha inkişaf etmiş idrak qabiliyyətinə malik olduğunu göstərən yeni sübutlar aşkar ediblər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Interesting Engineering” nəşri yazır.

Araşdırma Aberdin Universiteti və Madridin UNED Universitetinin alimləri tərəfindən Qərbi Avropadakı neandertal düşərgələrində aparılıb. Xüsusilə Fransanın Payer bölgəsində tapılan kərgədan dişlərinin qeyri-adi şəkildə çoxluğu diqqət çəkib.

Alimlər belə bir sual irəli sürüblər: "Niyə bir yerdə bu qədər çox kərgədan dişi toplanıb?”

Bundan sonra tədqiqatçılar neandertalların bu dişləri sadəcə qida qalıqları kimi deyil, alət kimi istifadə etmiş ola biləcəyi hipotezini yoxlamağa başlayıblar.

Kərgədan dişləri alət kimi istifadə edilib

Araşdırma Fransa, İspaniya və Cənubi Çindəki üç arxeoloji ərazidən tapıntıları əhatə edib. Nəticələr göstərib ki, kərgədan dişləri çox güman ki, qida məqsədi ilə deyil, əmək aləti kimi istifadə olunub.

Əsas sübutlar İspaniyadakı El-Kastilyo və Fransadakı Peş-de-l’Aze II düşərgələrindən əldə edilib. El-Kastilyoda tapılan 202 dişdən 25-ində əvvəllər izah edilməmiş aşınma izləri müəyyən olunub.

Mikroskopik analiz göstərib ki, dişlər dəfələrlə sərt səthlərlə təmasda olub. Alimlər eyni prosesi müasir kərgədan dişləri üzərində təkrarlayaraq neandertalların istifadə etdiyi hərəkətləri modelləşdiriblər.

Neandertallar məqsədli şəkildə alət seçiblər

Təcrübələr zamanı dişlər çəkic və anvil (səth) kimi istifadə edilib və nəticədə 100 min il əvvəlki tapıntılardakı izlərlə demək olar ki, eyni izlər əldə olunub. Həmçinin müəyyən edilib ki, daha iri və düz səthli dişlər xüsusi işlər üçün daha əlverişli olub.

Bu, neandertalların alətləri məqsədyönlü şəkildə seçdiyini göstərir. Alimlər bildirirlər ki, bu nəticələr onların düşüncə tərzini və davranış məntiqini daha yaxşı anlamağa imkan verir.

Araşdırma "ibtidai neandertal” obrazına dair köhnə təsəvvürləri də sual altına alır. Yeni məlumatlar onların mürəkkəb düşüncə və seçim bacarığına sahib olduğunu göstərir.

"Science News”un məlumatına görə, neandertalların idrak qabiliyyətləri ilə bağlı müzakirələr davam edir, lakin getdikcə daha çox sübut onların simvolik düşünmə bacarığına sahib olduğunu göstərir.

Aberdin Universitetinin tədqiqatçısı Sans-Royo bildirib ki, bu kəşf kərgədan dişləri kimi sərt materialların alət kimi istifadə olunduğunu göstərir və neandertalların resurslardan sistemli şəkildə yararlandığını sübut edir.

Aydın
--> -->