Qaynarinfo xəbər verir ki, 28 yanvar 2026-cı ildə Pekində təqdim olunan qurğu mərkəzdə 35,6 tesla gücündə maqnit sahəsi yaradıb. Faydalı açılış diametri isə 35 millimetr təşkil edib.

Tədqiqatçılar bildirir ki, bu göstərici Yerin maqnit sahəsindən 700 min dəfədən çox, tibbi MRT cihazlarından isə təxminən 12–24 dəfə güclüdür.

Superkeçiricilik nədir?

Superkeçiricilik bəzi materialların kritik temperaturdan aşağı soyudulduqda elektrik cərəyanını enerji itkisi olmadan ötürə bilməsidir. Bu texnologiya güclü maqnitlərin böyük istilik itkisi olmadan işləməsinə imkan yaradır.

Sadə dillə desək, bu, uzunmüddətli eksperimentlərin daha səmərəli və daha az enerji sərfiyyatı ilə aparılmasına şərait yaradır.

35,6 tesla nə qədər güclüdür?

Maqnit sahəsi tesla ilə ölçülür. Müqayisə üçün:

* Yerin maqnit sahəsi təxminən 0,5 qauss təşkil edir;

* Soyuducu maqnitləri təxminən 100 qaussdur;

* 1 tesla isə 10 min qaussa bərabərdir.

Beləliklə, yeni maqnitin yaratdığı sahə gündəlik həyatda rast gəlinməyəcək qədər güclü hesab olunur.

Müasir xəstəxanalarda istifadə olunan MRT cihazları əsasən 1,5–3 tesla diapazonunda işləyir. Bu səbəbdən 35,6 tesla səviyyəsi tamamilə fərqli elmi imkanlar açır.

Birgə istifadə üçün nəzərdə tutulub

Qurğu "istifadəçi maqnit sistemi” kimi təqdim edilir. Bu, müxtəlif ölkələrdən alimlərin müraciət edərək eksperiment aparmasına imkan verən ortaq elmi platformadır.

Maqnit Pekin yaxınlığındakı Huayjou Elmi Şəhərciyində yerləşən Ekstremal Şəraitlər üzrə Sinergiya İstifadəçi Kompleksində sınaqdan keçirilib.

Mərkəzin rəhbərliyi bildirib ki, 2022-ci ildən etibarən burada artıq 11 ölkədən elmi qruplar təcrübələr aparıb.

REBCO texnologiyası

Yeni sistem yüksək temperatur superkeçiricisi olan REBCO lent materialından istifadə edir. Bu material əvvəlki nəsil superkeçiricilərdən daha güclü maqnit sahələrində işləyə bilir.

Qurğuda daxili yüksək güclü maqnit daha ənənəvi superkeçirici xarici maqnitin içərisində yerləşdirilib. Bu konstruksiya ümumi maqnit sahəsinin artırılmasına imkan verir.

Maqnit sahəsini 200 saat saxlaya bilir

Ən diqqətçəkən xüsusiyyətlərdən biri sistemin maksimum maqnit sahəsini 200 saatdan artıq – yəni səkkiz gündən çox sabit saxlaya bilməsidir.

Bir çox ultra güclü maqnit sistemləri yalnız qısa impulslarla işlədiyi halda, bu texnologiya uzunmüddətli və dəqiq ölçmələr üçün yeni imkanlar yaradır.

Alimlər bildirir ki, sistem nüvə maqnit rezonansı və materialların molekulyar quruluşunun öyrənilməsi kimi sahələrdə böyük əhəmiyyət daşıyacaq.

Növbəti hədəf – 40 tesla

Layihənin rəhbərlərindən Van Tsyulyan bildirib ki, növbəti məqsəd 40 tesla həddinə çatmaqdır. Paralel olaraq sistemin işçi sahəsinin genişləndirilməsi və istismar xərclərinin azaldılması üzərində də iş aparılır.

Qlobal "maqnit yarışı”

Bu rekord tam superkeçirici istifadəçi maqnitləri arasında əldə olunub. Ümumilikdə isə ən güclü sabit maqnit sahəsi 2024-cü ildə Çinin Hefey şəhərində yaradılmış 45,22 tesla gücündə hibrid maqnitə məxsusdur.

ABŞ-də yerləşən Milli Yüksək Maqnit Sahələri Laboratoriyasında isə 45 teslalıq hibrid maqnit sistemi fəaliyyət göstərir. Lakin belə sistemlər çox böyük enerji və soyutma resursları tələb edir.

Bu səbəbdən 35,6 teslalıq tam superkeçirici sistem enerji səmərəliliyi və sabitlik baxımından mühüm texnoloji nailiyyət hesab olunur.

Aydın