Xəbər lenti

Süni intellektin xəbər yayımındakı risklərini aradan qaldıra bilən startap
Texnologiya 10:40 14.05.2026

Süni intellektin xəbər yayımındakı risklərini aradan qaldıra bilən startap

"Meta”nın keçmiş xəbərlər şöbəsinin  rəhbəri Kempbell Braun (Campbell Brown) süni intellektin məlumat yayımında yaratdığı problemlərlə mübarizə aparmaq üçün "Forum AI” layihəsini təsis edib. O, yüksək təsirli mövzular üzrə insan ekspertlərinin qiymətləndirmələri əsasında süni intellektin performansını yaxşılaşdırmağı planlaşdırır.

Kempbell Braun karyerasını dəqiq məlumatların axtarışına həsr edib. O, əvvəllər tanınmış televiziya jurnalisti, daha sonra isə "Facebook”un ilk və yeganə xüsusi xəbərlər şöbəsinin rəhbəri olub. Braun süni intellektin insanların məlumat qəbul etmə tərzini dəyişdiyini müşahidə edərkən tarixin təkrarlanması riskini görür və bu dəfə problemin başqaları tərəfindən həllini gözləmir.

Qaynarinfo-nun verdiyi xəbərə görə, Braunun şirkəti "Forum AI” San-Fransiskoda keçirilən "StrictlyVC” tədbirində "TechCrunch”dan Tim Fernholtz ilə söhbəti zamanı qeyd etdiyinə görə, "yüksək riskli mövzular”da — geosiyasət, psixi sağlamlıq, maliyyə və işə qəbul sahələrində təməl modellərin performansını qiymətləndirir. Bu mövzular süni intellekt sistemləri üçün aydın cavabların olmadığı mürəkkəb və incə detallı sahələrdir.

"Forum AI” dünyanın qabaqcıl ekspertlərini bir araya gətirir, onlar üçün qiymətləndirmə meyarları hazırlayır və daha sonra model qiymətləndiricilərini böyük həcmdə təlimləndirir. Geosiyasət istiqamətində Braun Niall Ferqyuson, Fərid Zəkəriyyə, keçmiş dövlət katibi Toni Blinken, Nümayəndələr Palatasının keçmiş spikeri Kevin Makkarti və Barak Obama administrasiyası dövründə kibertəhlükəsizlik sahəsinə rəhbərlik etmiş Enn Noyberqer kimi tanınmış şəxslərlə işləyir. Məqsəd süni intellekt qiymətləndiricilərinin insan ekspertlərlə təxminən 90 faiz razılığa gəlməsini təmin etməkdir. Braunun sözlərinə görə, "Forum AI” buna nail olub.

Braun "Forum AI”nin yaranmasına səbəb olan əsas məqamı belə izah edir: "Meta”da işlədiyim vaxt "ChatGPT” ilk dəfə ictimaiyyətə təqdim edildi. Tezliklə anladım ki, bütün informasiya axını bunun üzərindən keçəcək. Lakin hazırkı vəziyyət yaxşı deyil. Öz övladlarım üçün bu, demək olar, varlıq məsələsinə çevrildi. Bunu düzəltməsək, onlar düşünmə qabiliyyətini itirəcəklər”.

Onu ən çox narahat edən məsələ doğru və dəqiq məlumatın prioritet kimi götürülməməsi idi. Təhlükəsizlik və təməl model şirkətləri daha çox proqramlaşdırma və riyaziyyata diqqət yetirir. Halbuki xəbərlər və informasiya daha mürəkkəb sahələrdir, lakin bu, onların vacib olmadığı anlamına gəlmir.

"Forum AI” süni intellekt modellərini qiymətləndirməyə başlayanda nəticələr ümidverici deyildi. Braun Çinlə əlaqəsi olmayan xəbərlər üçün Çin Kommunist Partiyasına aid saytları mənbə kimi istifadə edən "Gemini” modelini misal gətirir. O, həmçinin demək olar, bütün modellərdə sol siyasi meyillilik olduğunu qeyd edir. Kontekstsiz məlumat çatışmazlığı, fərqli baxışların nəzərə alınmaması və arqumentlərin düzgün təqdim edilməməsi kimi daha incə problemlər də mövcuddur. Braun deyir ki, hələ çox iş görülməlidir, lakin asan həll yolları da var.

Braun "Facebook”da işlədiyi illər ərzində platformanın yanlış meyarlara yönəlməsinin nəticələrini müşahidə edib. "Bir çox sahədə uğursuz olduq”, — o, Fernholtz ilə söhbətində xatırladıb. Onun qurduğu fakt-yoxlama proqramı artıq fəaliyyət göstərmir. Sosial medianın bu məsələyə laqeyd yanaşmasına baxmayaraq, Braun deyir ki, diqqəti cəlb etməyə çalışmaq cəmiyyət üçün faydalı olmadı və informasiya səviyyəsini aşağı saldı.

Braun hesab edir ki, süni intellekt bu dağılmış dövrü dəyişə bilər. "Hazırda nəticə hər iki istiqamətə gedə bilər”, — o bildirib. Şirkətlər istifadəçilərə istədiklərini verə və ya "doğru, dürüst və həqiqi” məlumat təqdim edə bilərlər. O, bu ideyanın idealist olduğunu və sadəlövh görünə biləcəyini etiraf edir. Bununla belə, Braun düşünür ki, kredit qərarları, sığorta və işə qəbulda süni intellektdən istifadə edən müəssisələr məsuliyyət məsələlərinə görə reallığı əsas götürməyə üstünlük verəcəklər.

"Forum AI” biznesini də məhz bu korporativ tələbat üzərində qurur. Lakin uyğunluq tələblərindən davamlı gəlir əldə etmək hələ də çətinlik olaraq qalır.
 
Aydın
--> -->