Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Şikayət et
Bu şərhi şikayət etmək istədiyinizdən əminsiniz?
Xəbər lenti
Saharadan gələn toz hər il Amazonu "qidalandırır": Necə baş verir?
Hər il təxminən 27,7 milyon ton Sahara tozu Atlantik okeanını keçərək Amazon tropik meşələrinə çatır və orada çökür. Bu toz Amazoniyanın hər il yağışlar səbəbilə itirdiyi fosfor miqdarına yaxın bir "qida əlavəsi” rolunu oynayır.
Qaynarinfo xəbər verir ki, "SpaceDaily"in məlumatına görə, bu proses barədə geniş ictimaiyyət az məlumatlıdır.
2015-ci ildə Merilend Universiteti və NASA-nın Goddard Kosmik Uçuş Mərkəzinin alimləri müəyyən ediblər ki, Sahara hər il orta hesabla 182 milyon ton toz itirir. Bunun 132 milyon tonu Atlantik okeanına, 27,7 milyon tonu Amazon hövzəsinə, 24 milyon tonu isə Karib hövzəsinə çatır. Təxminən 22 000 ton isə elementar fosfordur.
Tozun tərkibində nə var
Küləklərlə qaldırılan materialın böyük hissəsi silikat və gil minerallarından ibarətdir və tropik meşə üçün birbaşa qida dəyəri daşımır. Lakin az miqdarda olsa da, mühüm rol oynayan fosfor mövcuddur. Amazon torpaqları çox köhnə və yuyulmuş olduğu üçün fosfora xüsusilə ehtiyac duyur. Fosfor bitki zülalları və fotosintez üçün vacib elementdir. Xarici mənbə olmasa, meşənin məhsuldarlığı zamanla azalardı.
Əvvəllər Amazoniyaya fosforun əsas mənbələrindən biri kimi Çadın şimalındakı Bodélé çökəkliyi göstərilirdi. Bu ərazi qədim "Mega-Çad gölü”nün quruması nəticəsində yaranmış fosforla zəngin çöküntülərlə tanınırdı.
Lakin 2020-ci ildə aparılan yeni tədqiqatlar göstərib ki, Amazoniyaya çatan tozun əsas mənbəyi Mavritaniya, Mali və Əlcəzairin şimalını əhatə edən El-Cuf səhrasıdır.
Bu nə deməkdir?
Bu nəticələr göstərir ki, Amazon meşəsinin qida balansı hər il başqa bir qitədən gələn maddələrlə qorunur.
Əvvəllər Amazoniya qapalı və özünü təmin edən sistem kimi qəbul edilirdi. Lakin indi məlum olur ki, o, minlərlə kilometr uzaqdakı Sahara ilə sıx əlaqəlidir. Atmosfer şəraiti isə geoloji zaman ərzində dəyişdiyi üçün bu toz daşınmasının gələcəkdə eyni intensivlikdə davam edib-etməyəcəyi hələ də qeyri-müəyyəndir.
Aydın
Oxşar xəbərlər
Bloqlar
Pozitiv dünyadan çıx
Pozitiv dünyadan çıxmaq istədiyinizdən əminsiniz?
Xəbərdarlıq
DİQQƏT! Qaynarinfo.az-ın açıq materiallarının olduğu kimi surətini çıxarmaq, digər saytlara yerləşdirmək, yaymaq qadağandır. Qanunvericiliyə əsasən açıq materialların yalnız 1/3 hissəsindən istifadə etmək olar. Əks halda məsələ məhkəmə predmeti ola bilər!
Şərhlər