Hindistanın hakim partiyasını məsxərəyə qoyan onlayn satirik siyasi hərəkatın qurucusu hökuməti qrupun rəsmi saytını bağlamaqda ittiham edib. Hərəkat Ali Məhkəmənin baş hakimi Surya Kantın işsiz gəncləri tarakanlarla müqayisə edən fikirlərindən sonra yaranıb.
ABŞ-dakı "Boston Universiteti”ndə ictimaiyyətlə əlaqələr üzrə təhsil almış 30 yaşlı Abhiciyt Dipke son günlər sosial mediada təsadüfi zarafatının gözlənilməz şəkildə geniş siyasi etiraz formasına çevrilməsindən sonra diqqət mərkəzinə düşüb.
Dipke şənbə günü "X” platformasında bildirib ki, hökumət "Cockroach Janta Party”nin "ikonik” saytını bağlayıb.
Onun sözlərinə görə, hərəkatın "Instagram” hesabı ilə yanaşı, şəxsi "Instagram” səhifəsi də sındırılıb.
"Cockroach Janta Party”nin adı hindi dilində "xalq” mənasını verən "janta” sözü ilə bağlıdır və baş nazir Narendra Modinin rəhbərlik etdiyi "Bharatiya Janata Party”yə — BJP-yə eyham edir.
Hərəkatın yaranmasına Hindistan Ali Məhkəməsinin baş hakimi Surya Kantın açıq məhkəmə iclasında səsləndirdiyi fikirlər səbəb olub. Kant "parazitlərin” sistemə hücum etdiyini deyərək "iş tapa bilməyən, hər hansı peşədə yer qazanmayan” gəncləri tarakanlarla müqayisə edib.
"Tarakanlar kimi gənclər var; onlar nə iş tapa bilirlər, nə də peşədə yer qazana bilirlər. Onlardan bəziləri media, bəziləri sosial media, RTI fəalları və digər fəallar olur və hər kəsə hücum etməyə başlayırlar”, — o bildirib.
Kant daha sonra sözlərinə aydınlıq gətirərək deyib ki, fikirləri saxta diplom əldə edən bəzi şəxslərlə bağlı olub və Hindistan gənclərini hədəfə almayıb. O, gəncləri "inkişaf etmiş Hindistanın sütunları” adlandırıb.
Bununla belə, onun açıqlamaları əsasən Z nəslinə mənsub internet istifadəçiləri arasında ciddi narazılıq doğurub. Onlar Narendra Modinin hindu millətçi hökumətinin hakimiyyəti dövründə genişmiqyaslı işsizlik, inflyasiya və dini parçalanma ilə üzləşdiklərini bildirirlər.
Narazılıq artdıqca Dipke "X” platformasında belə yazıb: "Bəs bütün tarakanlar bir araya gəlsə necə olar?”
Bundan sonra o, "Cockroach Janta Party” üçün sayt və sosial media hesabları yaradıb. Hərəkatın hesabları "Instagram” və "X” platformalarında açılıb.
"Hakimiyyətdə olanlar vətəndaşları tarakan və parazit hesab edir”, — Dipke ABŞ-ın Çikaqo şəhərindən "Al Jazeera”yə bildirib. "Onlar bilməlidirlər ki, tarakanlar çürük yerlərdə çoxalır. Hindistan bu gün məhz budur”.
Dipkenin sözlərinə görə, "Cockroach Janta Party”nin "Instagram” səhifəsi yaradıldıqdan sonra qısa müddətdə 22 milyondan çox izləyici toplayıb. Müqayisə üçün, dünyanın ən böyük siyasi partiyası kimi təqdim edilən BJP-nin "Instagram”da doqquz milyondan çox izləyicisi var.
O bildirib ki, bir həftə ərzində bir milyon insan hərəkatın üzvü olmaq üçün qeydiyyatdan keçib. Bundan əvvəl "Google” forması vasitəsilə yüz minlərlə insan partiyaya qoşulmaq üçün müraciət etmişdi.
Qeydiyyatdan keçənlər arasında siyasi çəkisi olan şəxslər də var. Onların sırasında Qərbi Benqal ştatından müxalifətçi parlamentari Mahua Moitra və qonşu Bihar ştatından keçmiş parlamentari Kirti Azad da yer alır.
Bu ilin əvvəlində federal xidmətdən təqaüdə çıxan məmur Aşiş Coşi sosial mediada hərəkat barədə oxuduqdan sonra partiyaya ilk qoşulanlardan biri olub.
"Son on ildə ölkədə çox böyük qorxu yaranıb. İnsanlar danışmaqdan çəkinirlər”, — Coşi "Al Jazeera”yə bildirib. Onun sözlərinə görə, "Hindistan o qədər nifrətlə dolub ki, ‘Cockroach Janta Party’ təmiz hava kimidir”.
60 yaşlı Coşinin fikrincə, gəncləri tarakanlarla müqayisə etməyin başqa tərəfi də var: "Tarakanlar dözümlü həşəratlardır; sağ qalırlar. Görünür, onlar partiya da yarada və sisteminizin üzərində sürünə bilərlər”.
Son illərdə Cənubi Asiyada Z nəslinin etirazları Şri-Lanka, Nepal və Banqladeşdə ciddi siyasi nəticələr doğurub. Dünyanın ən çox əhalisi olan ölkəsi Hindistanda da iqtisadiyyatın böyüməsinə baxmayaraq, gəlir bərabərsizliyi, işsizlik və yaşayış xərclərinin artması ciddi narazılıq yaradır.
Hindistan hər il səkkiz milyondan çox məzun versə də, onların arasında işsizlik səviyyəsi 29,1 faizdir. Bu göstərici heç vaxt məktəbə getməyənlər arasında qeydə alınan səviyyədən doqquz dəfə yüksəkdir. Hindistan əhalisinin dörddən çoxunu Z nəsli təşkil edir və bu, dünyada ən böyük belə qrupdur.
Kantın fikirləri ölkə üzrə gənc tələbələrin imtahan suallarının sızdırılması ilə bağlı etirazları fonunda səslənib. Bu hadisə dövlət tərəfindən keçirilən tibb fakültəsinə qəbul imtahanının ləğvinə səbəb olub.
"Cockroach Janta Party” Hindistanın təhsil naziri Dharmendra Pradhanın istefasını tələb edir. Dipke bildirib ki, hərəkatın bu tələblə hazırladığı petisiyanı 600 min nəfər imzalayıb.
Ali Məhkəmənin tanınmış vəkili və hüquq müdafiəçisi Praşant Bhuşan "Al Jazeera”yə bildirib ki, baş hakimin fikirləri fəallara və ümumilikdə gənclərə qarşı dərin köklü qərəz və antipatiyanı əks etdirib.
"Bu, eyni zamanda hazırkı hökumətin düşüncə tərzidir”, — Bhuşan deyib.
Onun sözlərinə görə, Hindistanda uzun müddətdir gənclərin üsyanına ehtiyac var. Bhuşan bildirib ki, ölkənin "iqtisadiyyatı və cəmiyyəti Ambani və Adani kimi hakimiyyətə yaxın kapitalistlərin xeyrinə qan itirir”. O, bununla Modiyə yaxın hesab edilən hind milyarderlərini nəzərdə tutub.
"Bəziləri satira ilə əlaqə qurur, məsələn, ‘Cockroach Janta Party’ halında olduğu kimi, çünki bu gülməlidir. Digərləri isə ona məyus olduqları üçün qoşulur”, — Bhuşan bildirib. "İnsanlar nəhayət suallar verməyə və hesabat tələb etməyə başlayırlar”.
Dipkenin satirik partiyasının dörd maddəlik uyğunluq meyarı var: işsiz olmaq, tənbəl olmaq, xroniki şəkildə onlayn olmaq və peşəkar səviyyədə şikayətlənə bilmək.
Partiyanın "X” platformasındakı şüarı belədir: "Gənclərin, gənclər tərəfindən, gənclər üçün siyasi cəbhəsi. Dünyəvi – sosialist – demokratik – tənbəl”.
"Instagram”da partiya özünü "tənbəl, işsiz tarakanların birliyi” kimi təqdim edir və Z nəsli müttəfiqlərini ona qoşulmağa çağırır.
"Cockroach Janta Party”nin manifestində Modinin hökumətinə qarşı seçici manipulyasiyası iddiaları, korporativ medianın hakimiyyətə itaətkar münasibəti və hakimlərin təqaüdə çıxdıqdan sonra hökumət vəzifələrinə təyin edilməsi kimi məsələlər tənqid olunur.
Dipke bildirib ki, partiya barədə ilk paylaşımından sonra 24 saat ərzində onu onlayn şəkildə qurub. O, partiyanın vizual üslubunu və manifestini hazırlamaq üçün "Claude” və "ChatGPT” kimi süni intellekt alətlərindən istifadə edib.
Yeni yaradılmış partiya ilə bağlı yayımda Dipkeni qonaq edən "YouTube” müəllifi Meqnad S "Al Jazeera”yə bildirib ki, "zarafat artıq öz həyatını yaşamağa başlayıb”. Onun sözlərinə görə, Z nəslinə mənsub istifadəçilər hərəkatın irəli aparılması üçün istiqamət soruşaraq ona çoxlu mesaj göndərirlər.
"İnsanların alternativ siyasi formalaşmalar axtardığına dair çox güclü hiss var. Bu, mütləq siyasi partiyalar deyil, ənənəvi olmayan siyasi təcrübələrdir”, — Meqnad bildirib.
"‘Cockroach Janta Party’ satirik, mövcud olmayan partiyadır, lakin insanlar onun reallıqdan daha yaxşı alternativ olduğuna inanırlar”, — o deyib. "Bu, ümumilikdə Hindistan siyasi partiyaları haqqında çox böyük bir şərhdir”.
Meqnad bildirib ki, partiyaya "gülməli olduğu üçün” qoşulub.
"Amma daha dərin səviyyədə mən də bu zarafat partiyasının doğulduğu eyni məyusluğu yaşayıram”, — o əlavə edib.
Zarafat kimi başlayan təşəbbüs Dipke üçün artıq daha ciddi xarakter alıb. Onun sözlərinə görə, davam edən siyasi məsələlərlə bağlı sosial media kampaniyaları təşkil edərkən hərəkatın tempini qorumağa çalışır.
"Hindistanda insanlar çox uzun müddətdir susurlar”, — Dipke bildirib. "Bu məqamı dəyərləndirmək və onu sadəcə gülüşə çevirməmək məsuliyyəti var”.
Şərhlər