Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Şikayət et
Bu şərhi şikayət etmək istədiyinizdən əminsiniz?
Fəlakət yaxınlaşır: Yeri milyonlarla insanın ölümünə səbəb olan anomaliya bürüyə bilər
İqlimşünaslar tarixdə qeydə alınan ən güclü El-Nino hadisələrindən birinin geri qayıtması ehtimalı barədə xəbərdarlıq edirlər. Bu ssenari artıq 1877–1878-ci illərdə baş vermiş və 50 milyondan çox insanın ölümünə səbəb olmuş qlobal quraqlıq və aclıqla müqayisə edilir.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "The Washington Post” yazır.
El-Nino Sakit okeanın mərkəzi və şərq hissəsində suların təbii istiləşməsi hadisəsidir və bütün dünyada hava şəraitinə təsir göstərir. Bu il okean temperaturunun normadan təxminən 3°C-yə qədər yüksək ola biləcəyi bildirilir ki, bu da ciddi iqlim nəticələri yarada bilər.
Tədqiqatçılara görə, 1877–1878-ci illərin "super El-Nino” hadisəsi Hindistan, Çin, Braziliya və digər regionlarda kütləvi aclığa səbəb olmuşdu.
"Bu, bəlkə də bəşəriyyəti indiyə qədər üzləşdiyi ən ağır ekoloji fəlakət idi”, deyə alimlər bildiriblər.
Həmin dövrdə quraqlıqlar illərlə davam edərək məhsulları məhv edib və kütləvi aclığa yol açıb. Müasir qiymətləndirmələrə görə, oxşar bir fəlakət bu gün yüz milyonlarla insanı təsir altına ala bilər.
Dünya indi hazırdırmı?
Vaşinqton Dövlət Universitetinin dosenti Dipti Sinx qeyd edib ki, quraqlıqların özü həmişə aclığa səbəb olmur.
"1870-ci illərdə olduğu kimi çoxillik və eyni vaxtda baş verən quraqlıqlar yenidən təkrarlana bilər”, deyə o bildirib.
Alimin sözlərinə görə, müasir dünya monitorinq, proqnozlaşdırma və beynəlxalq koordinasiya sayəsində daha hazırlıqlıdır. Lakin qlobal istiləşmə səbəbindən nəticələr daha da ekstremal ola bilər.
"Atmosferimiz və okeanlarımız 1870-ci illərlə müqayisədə xeyli daha istidir”, deyə Sinx izah edib.
Peyk sistemləri və proqnozlar
El-Ninonun öyrənilməsində ciddi irəliləyiş 1982–1983-cü illərin super hadisəsindən sonra baş verib. Həmin vaxt dünya iqtisadiyyatına milyardlarla dollar ziyan dəyib.
Bundan sonra Sakit okeanda geniş müşahidə sistemi qurulub: bir neçə onlarla okean buyasından bu gün real vaxtda temperaturu, küləyi və digər göstəriciləri izləyən 4000-dən çox cihazın olduğu şəbəkəyə qədər.
Peyklər və müasir iqlim modelləri sayəsində alimlər artıq El-Ninonun inkişafını əvvəlcədən proqnozlaşdıra bilirlər, baxmayaraq ki, riskləri tam aradan qaldırmaq mümkün deyil.
Ən böyük təhlükə – ərzaq təhlükəsizliyi
Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, yeni "super El-Nino” bir çox regionlarda ərzaq, su və iqtisadi təhlükəsizliyə ciddi zərbə vura bilər.
"Quraqlıq riskinin artması bir çox regionda ərzaq, su və iqtisadi təhlükəsizliyi təhdid edir”, deyə Sinx bildirib.
Alimlər hesab edirlər ki, bu cür halların təsirini azaltmaq üçün beynəlxalq əməkdaşlıq və operativ reaksiya həlledici rol oynayacaq.
Aydın
Oxşar xəbərlər
Bloqlar
Pozitiv dünyadan çıx
Pozitiv dünyadan çıxmaq istədiyinizdən əminsiniz?
Xəbərdarlıq
DİQQƏT! Qaynarinfo.az-ın açıq materiallarının olduğu kimi surətini çıxarmaq, digər saytlara yerləşdirmək, yaymaq qadağandır. Qanunvericiliyə əsasən açıq materialların yalnız 1/3 hissəsindən istifadə etmək olar. Əks halda məsələ məhkəmə predmeti ola bilər!
Şərhlər