Böyrək daşları ən geniş yayılmış uroloji xəstəliklərdən biridir və onun yaranması əsasən həyat tərzi və qidalanma ilə əlaqələndirilir. Yanlış məhsul seçimi problemi dərinləşdirə bildiyi kimi, düzgün pəhriz yeni daşların əmələ gəlmə riskini də azalda bilər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, BBC ekspertlərə istinadən böyrək daşlarının yaranmasına səbəb olan və əksinə, qoruyucu təsir göstərən qidalar barədə yazıb.
Böyrək daşlarının yaranmasına səbəb olan qidalar və mexanizmi
ABŞ Milli Tibb Kitabxanasının araşdırmasına görə, böyrək daşlarının əsas risk faktorlarından biri kifayət qədər su qəbul edilməməsidir: su az olduqda sidik daha qatılaşır və kristalların yaranması asanlaşır. Buna görə risk qrupunda olan insanlara gündə təxminən 2–2,5 litr su içmək tövsiyə edilir (digər mayelər və qida daxil deyil).
Ən geniş yayılmış növ kalsium oksalat daşlarıdır. Bu tip üçün risk yaradan qidalar yüksək oksalat tərkibli məhsullardır: ispanaq, ravənd, badam və kartof. "Renal Physiology” jurnalına görə, bu məhsulların həddindən artıq istifadəsi, xüsusilə balanssız qidalanma fonunda riskin artmasına səbəb ola bilər.
Digər mühüm faktor duzun həddindən artıq qəbuludur. Gündə 6 qramdan çox natrium (duz) sidiklə kalsiumun ifrazını artırır və daş əmələ gəlməsi ehtimalını yüksəldir. Yarımfabrikatlar, konserv şorbalar və emal olunmuş ətlərdə duz çox olur.
Böyrək daşlarının yaranması həm də heyvani zülalın çoxluğu ilə əlaqələndirilir. Bu, sidikdə kalsium və sidik turşusunu artırır, daş əmələ gəlməsini isə qarşısını alan sitratın miqdarını azaldır. Buna görə ət, quş əti, balıq və yumurtanın ölçülü istehlakı tövsiyə edilir.
Böyrək daşlarından qorunmaq üçün nə yemək lazımdır
Hansı 10 məhsulun böyrək daşlarını ən çox yaratdığını dəqiq demək mümkün deyil, çünki bu, daşın növündən və fərdi xüsusiyyətlərdən asılıdır. Lakin riskin azaldılmasına kömək edən ümumi qidalanma prinsipləri mövcuddur.
Kalsiumu tamamilə kəsmək düzgün deyil. Əksinə, qida ilə qəbul edilən kalsium bağırsaqda oksalatları bağlayır və onların sidiyə keçməsini azaldır. Ən yaxşı mənbə süd məhsulları və kalsiumla zənginləşdirilmiş qidalardır.
Əlavə qoruyucu təsiri tərəvəz, meyvə və liflə zəngin pəhriz göstərir. Bu, ümumi riskləri azaldır. Həmçinin limon və ya laym suyu faydalıdır, çünki tərkibində daş əmələ gəlməsini əngəlləyən sitrat var.
Kişilərdə böyrək daşlarına daha tez-tez rast gəlinir ki, bu da həm qidalanma, həm də hormonal və metabolik amillərlə bağlıdır. Lakin əsas profilaktika hər kəs üçün eynidir: kifayət qədər su içmək və balanslı qidalanma ən etibarlı qorunma hesab olunur.
Aydın
Şərhlər