Radiasiyanın yalnız nüvə stansiyalarında olduğunu düşünürsünüzsə, yanılırsınız. Mətbəxdəki meyvədən qolunuzdakı saata, hətta həyat xilas edən tüstü detektorlarına qədər bir çox obyekt əslində radioaktiv xüsusiyyət daşıyır.

Qaynarinfo xəbər verir ki, elmi məlumatlara görə, hər gün təmasda olduğumuz bu təəccüblü siyahı diqqət çəkir.

Qol saatları və parıldayan siferblatlar

Atom saatları vaxtı ölçmək üçün ən etibarlı mənbə hesab edilsə də, biləklərimizdəki saatlar da kiçik bir sirr saxlayır. Xüsusilə qaranlıqda parlayan əqrəbləri olan saatlarda parıltı verən radioaktiv tritium qazı var. Kiçik şüşə borularda qalan bu qaz sıza bilmir və buna görə də taxan şəxsə zərər vermir. Şüşə boru qırılsa belə, radiasiya səviyyəsi o qədər aşağıdır ki, hissəciklər insan dərisinə nüfuz etmədən havada dağılır.

Təcili çıxış lövhələri və tritium gücü

Ofis binalarında və ya mənzillərdə gördüyümüz "Exit" yazılı lövhələr elektrik kəsildikdə belə parlamağa davam edir. Bu vəziyyətin arxasında batareyalar deyil, saatlarda olduğu kimi tritium qazı dayanır. Lövhənin içindəki fosfor təbəqəsi ilə qarşılıqlı təsirə girən radioaktiv qaz daimi işıqlanma yaradır. Bu texnologiya sayəsində fövqəladə hallarda heç bir enerji mənbəyinə ehtiyac olmadan yolumuzu tapa bilirik. Lövhənin yanında olsanız belə məruz qalacağınız radiasiya miqdarı təhlükə yaratmayacaq qədər aşağıdır.

Tüstü detektorları həyat xilas edir

Radioaktiv izotoplar yalnız işıq yaratmaq üçün deyil, təhlükəsizliyimizi təmin etmək üçün də istifadə olunur. 1960-cı illərdən bəri həyat xilas edən tüstü detektorlarının iş prinsipi "Amerikyum-241" adlı izotopa əsaslanır. Detektorun içindəki havanı ionlaşdıran bu maddə hava axınındakı ən kiçik pozuntunu belə aşkar edərək siqnalı işə salır. Keramika və folqa təbəqələri ilə qorunan bu radioaktiv element divarda asılı qaldığı müddətdə ev sakinləri üçün hər hansı risk yaratmır.

Zərgərlikdəki təbii parıltı

Bəzi qiymətli daşların gözoxşayan rənglərini əslində radiasiyaya borclu olduğunu bilirdinizmi? Ametist, sarı safir və ya yaşıl almaz kimi daşlar formalaşma proseslərində və ya laboratoriya mühitində radiasiya bombardmanına məruz qalır. Bu proses daşın rəngini daha canlı və cəlbedici edir. Lakin narahat olmağa ehtiyac yoxdur; satışa çıxarılan bütün daşlar nüvə tənzimləmə orqanları tərəfindən yoxlanılır. Radiasiyanın tamamilə dağılması üçün daşlar satışdan əvvəl aylarla saxlanılır və təhlükəsizlik testlərindən keçirilir.

Banan yeməyin radioaktiv təsirləri

İnsan orqanizmi üçün ən vacib minerallardan biri olan kalium təbiətcə az miqdarda "kalium-40" adlı radioaktiv izotop ehtiva edir. Kaliumla zəngin olan bananlar da buna görə yüngül dərəcədə radioaktiv sayılır. Nəzəri olaraq bir nüvə stansiyasının yanında dayanmaqdan daha çox radiasiya qəbul etməyinizə səbəb ola bilər, lakin bir bananın yaydığı enerji yalnız 0,01 milirem səviyyəsində qalır. Radiasiya zəhərlənməsi yaşamaq üçün bir dəfəyə təxminən 5 milyon banan yemək lazımdır ki, bu da mümkün olmayan bir ssenaridir.

Aydın