Xəbər lenti

Avropa Alp dağları ucuz hidrogenin böyük ehtiyatlarını gizlədir - Yeni tədqiqat
Dünya 22:52 19.05.2026

Avropa Alp dağları ucuz hidrogenin böyük ehtiyatlarını gizlədir - Yeni tədqiqat

Avropa dağlıq əraziləri böyük təbii hidrogen yataqlarını gizlədə bilər. Yeni araşdırmaya görə, dağ süxurlarının eroziyası yeraltı hidrogenin yaranması və toplanmasında həlledici rol oynayır. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Interesting Engineering” yazır.

"Journal of Geophysical Research: Solid Earth” jurnalında dərc edilən beynəlxalq tədqiqat göstərir ki, Pireney və Alp dağları təbii hidrogen axtarışları üçün əsas regionlara çevrilə bilər.

Alimlərin fikrincə, Avropanın ən böyük dağ silsilələrini formalaşdıran geoloji proseslər yerin təkində böyük hidrogen ehtiyatları yarada bilər. Tədqiqatçılar dağlıq regionların dərinliklərini potensial enerji mənbəyi kimi araşdırırlar.

Milyonlarla il ərzində dəmir baxımından zəngin mantiya süxurları tektonik plitələrin hərəkəti nəticəsində səthə yaxınlaşmışdır. Bu süxurlar su ilə müəyyən temperaturda reaksiyaya girdikdə "serpentinləşmə” adlanan kimyəvi proses baş verir və nəticədə hidrogen ayrılır. Bu qaz məsaməli süxurlarda toplana bilər.

Alimlərin fikrincə, bu təbii resurs hazırda hidrogen istehsalında yaranan yüksək xərcləri və ekoloji çirklənməni azalda bilər. O, həmçinin nəqliyyat və ağır sənayenin karbonsuzlaşdırılması üçün yeni imkanlar yarada bilər.

Tədqiqatın baş müəllifi Frank Zvaan bildirib ki, Yer artıq böyük həcmdə hidrogen istehsal edir və bəzi ölkələrdə, məsələn Mali-də, bu qazın yerli hasilatı aparılır. Onun sözlərinə görə, əsas sual böyük yataqların harada və hansı şəraitdə formalaşa bilməsidir.

Alimlər qeyd edir ki, eroziya təbii hidrogen istehsalını tənzimləyən mühüm amildir. Orta səviyyəli eroziya süxurların səthə çıxmasına və reaksiyaların baş verməsinə şərait yaradır. Lakin həddindən artıq güclü eroziya əks təsir göstərə bilər – süxur anbarlarını dağıdaraq qazın toplanmasını çətinləşdirir.

Model analizlər göstərib ki, regionun qədim geoloji tarixi də hidrogen potensialına ciddi təsir edir. Tektonik uzanma mərhələlərinin müddəti sonradan yaranan dağ sistemlərinin potensialını müəyyən edir.

Müxtəlif dağ silsilələri müqayisə edilərkən Pireneylər daha əlverişli, Alp dağları isə perspektivli regionlar kimi qiymətləndirilib. İspaniyadakı Betik Kordilyerası isə daha az ümidverici hesab olunub.

Aydın

--> -->