Astronomlar kosmosda uzaq bir lazer siqnalı aşkar ediblər. Bu tapıntı qalaktikaların necə yarandığını və bir-biri ilə necə toqquşduğunu anlamağa kömək edə bilər.
Qaynarinfo "Focus"a istinadən xəbər verir ki, Cənubi Afrikada yerləşən Pretoriya Universitetinin beynəlxalq astronom qrupu MeerKAT radioteleskopundan istifadə edərək çox güclü mikrodalğa siqnalını qeydə alıb.
Siqnal təxminən səkkiz milyard işıq ili uzaqlıqdan gəlir. Tədqiqatçıların "arXiv" onlayn arxivində paylaşdıqları məlumatlara görə, bu siqnal indiyə qədər müşahidə olunan ən enerjili hadisələrdən biridir.
Tədqiqatçıların hesablamalarına görə, şüalanma HATLAS J142935.3–002836 adlı birləşən qalaktikalar sistemindən gəlir. Belə toqquşmalarda nəhəng qaz buludları sıxılır. Molekullar həyəcanlanır və güclənmiş mikrodalğalar şüalandırır. Mütəxəssislər ölçülən siqnalı hidroksil megamazer adlandırır – yəni radyo diapazonunda təbii bir lazer növü.
Siqnalın intensivliyi o qədər yüksəkdir ki, obyekt daha ekstremal "gigamazer" sinfinə də daxil ola bilər – adi mazerlərdən milyardlarla dəfə parlaq kosmik mazerlər. "Bu qalaktik sistem həqiqətən istisnadır", – deyə Pretoriya Universitetindən postdoktorant Tato Manamela bildirib, məlumat verir Phys.org.
Bu kəşf qravitasiya linzası sayəsində mümkün olub – bu, Albert Eynşteyn tərəfindən təsvir edilmiş bir hadisədir. Aralıq qalaktika öz qravitasiyası ilə məkan-zamanı əyir və beləliklə, uzaq sistemin şüalanan mikrodalğalarını fokuslayır. Bu sayədə Yer üzündəki radioteleskoplar siqnalı əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirilmiş şəkildə qəbul edə biliblər.
Tədqiqatçılar ümid edirlər ki, gələcəkdə bu üsulla daha çox megamazer aşkar edəcəklər. Bu isə onlara qalaktikaların milyardlarla il ərzindəki inkişafını və toqquşmalarını daha dəqiq öyrənməyə imkan verəcək.
Qalaktikalar toqquşanda onların qazları qarışır və sıx buludlar əmələ gəlir, burada milyonlarla yeni ulduz doğulur. Eyni zamanda, onların görünüşü kəskin dəyişir: spiral qalaktikaların birləşməsindən, məsələn, dairəvi elliptik qalaktikalar yaranır.
Bizim Süd Yolu da Andromeda qalaktikası ilə toqquşma istiqamətində hərəkət edir, bu toqquşma təxminən beş milyard ildən sonra baş verəcək. Hətta ulduzlar və planet sistemləri əsasən toxunulmaz qalacaq, lakin Günəş həmin vaxta qədər qırmızı nəhəngə çevriləcək və Yer yaşamaq üçün əlverişsiz olacaq.
Aydın
Şərhlər