Avropa liderləri qitədə böyük müharibə riskindən daha tez-tez danışmağa başlasalar da, onların addımları xüsusilə Ukrayna məsələsində ziddiyyətli olaraq qalır.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "The Economist” jurnalının redaksiya məqaləsində qeyd olunur.

Nəşr yazır ki, 23–24 aprel tarixlərində Kiprdə keçirilən Aİ sammiti zamanı Polşanın baş naziri Donald Tusk Rusiyanın yaxın zamanda Avropaya müdaxilə edə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. O, Avropanın təhlükəsizlik məsələsinə daha ciddi yanaşmalı olduğunu və NATO ilə Aİ çərçivəsində müdafiəni gücləndirməli olduğunu vurğulayıb.

Lakin məqalədə qeyd edilir ki, Avropa hökumətlərinin praktik addımları daha ehtiyatlı görünür. Bu ay Aİ Ukrayna üçün 90 milyard avro kredit paketini təsdiqləsə də, ölkənin birliyə üzvlüyü ilə bağlı müzakirələr çətin olaraq qalır. Xüsusilə Fransa və Almaniya prezident Volodimir Zelenskinin sürətli üzvlük tələbinə ehtiyatla yanaşır. Almaniya kansleri Fridrix Merts bildirib ki, müharibə dövründə ölkənin Aİ-yə daxil olması mümkün deyil və Ukrayna ciddi standartlara cavab verməlidir.

Təhlükəsizlik və iqtisadiyyat arasında tərəddüd

Məqaləyə görə, bəzi narahatlıqlar başadüşüləndir: Ukrayna hələ də korrupsiya problemləri olan və sərhədləri qeyri-müəyyən qalan həssas demokratiya hesab olunur. Digər narahatlıqlar isə daha mübahisəlidir. Məsələn, Avropadakı fermerlər Ukrayna kənd təsərrüfatının rəqabətindən ehtiyat edir, baxmayaraq ki, Aİ-dəki subsidiya sistemi də islahatlara ehtiyac duyur.

Bununla belə, Ukraynanın tərəfdarları ölkənin Avropa təhlükəsizliyi üçün strateji əhəmiyyətini vurğulayır. Buraya Avropanın ən böyük ordularından biri və müasir hərbi texnologiyalar daxildir. Nəşr Finlandiya prezidenti Aleksandr Stubbin açıqlamasını da sitat gətirir: "Biz avropalılar anlamalıyıq ki, Ukrayna bizə biz ona olduğumuzdan daha çox lazımdır”.

Eyni zamanda "The Economist” yazır ki, Ukraynanın NATO-ya üzvlük perspektivi faktiki olaraq gündəmdən çıxıb. Qərb rəsmiləri bu planların yaxın gələcəkdə "ölü” olduğunu açıq şəkildə bildirirlər.

Ukrayna və ya müharibə

Fransa və Almaniya Ukraynanın Aİ-yə tam üzvlüyü olmadan müəyyən institutlara məhdud inteqrasiyası ideyasını irəli sürür. Həmçinin Aİ müqavilələrinin 42.7-ci maddəsində nəzərdə tutulan qarşılıqlı müdafiə bəndinin Ukraynaya şamil edilməsi müzakirə olunur.

Kipr sammiti zamanı rəsmilərə bu mexanizmin praktikada necə işləyə biləcəyini araşdırmaq tapşırılıb. Bununla belə, Avropa liderləri Ukrayna üçün qapıların tam bağlanmasının mümkün olmadığını etiraf edirlər. Merts bildirib ki, mümkün sülh sazişi üçün Ukraynaya tam üzvlük perspektivi təklif olunmalıdır.

Nəşrin yekununa görə, Avropada müəyyən qərarsızlıq hökm sürür: bir tərəfdən iqtisadi risklərdən çəkinilir, digər tərəfdən isə təhlükəsizlik öhdəliklərinin artırılması müzakirə olunur. Əsas sual təhlükənin real olub-olmamasıdır. Əgər Rusiya ilə müharibə ehtimalı həqiqidirsə, Ukraynanın inteqrasiyası kritik əhəmiyyət daşıyır.

Bununla belə, Avropada bu baxışı bölüşməyənlər də var. Bəzi siyasətçilər və seçicilər münaqişəni qaçılmaz saymadığı üçün Aİ-nin genişlənməsinə daha ehtiyatla yanaşır. Nəticədə, məqaləyə görə, Ukraynanın taleyi sadə bir suala bağlana bilər: Avropalılar Ukraynanı öz "klublarına” qəbul etməsələr, müharibəyə hazırdırlarmı?

Aydın