Xəbər lenti

70 illik bir səhv üzündən bu ölkədə allergik partlayışa məruz qaldı: Nə baş verib?
Dünya 23:40 21.05.2026

70 illik bir səhv üzündən bu ölkədə allergik partlayışa məruz qaldı: Nə baş verib?

Yaponiyada mövsümi allergiya problemi sürətlə kəskinləşərək artıq milli böhran səviyyəsinə çatıb. 

Qaynarinfo BBC-ə istinadən xəbər verir ki, qiymətləndirmələrə görə, əhalinin təxminən 43%-i orta və ağır dərəcəli simptomlardan əziyyət çəkir və bunun səbəbi 70 ildən çox əvvəl həyata keçirilmiş meşə siyasəti hesab olunur.

Fevral ayında sosial şəbəkələrdə Yaponiya meşələrindən yayılan və havaya qalxan sıx "tüstü buludları”nı göstərən videolar viral olmuşdu. Əslində isə bu, hər yaz meşələrdən şəhərlərə yayılan tozcuqlar idi.

Bu səbəbdən milyonlarla yapon hər il maska taxmağa və antihistamin preparatlar qəbul etməyə məcbur olur. Saman qızdırması və ya allergik rinit ölkənin əsas səhiyyə problemlərindən birinə çevrilib.

Problemin kökü İkinci Dünya müharibəsindən sonrakı dövrə gedib çıxır. Həmin illərdə Yaponiya enerji çatışmazlığı səbəbindən genişmiqyaslı meşə qırılması ilə üzləşmişdi.

Yaşıl əraziləri sürətlə bərpa etmək üçün hökumət geniş meşəsalma proqramına başlayaraq əsasən iki sürətlə böyüyən ağac növü — yapon sidri "suqi” və "hinoki” sərvini əkmişdi.

Hazırda bu monokultura plantasiyaları ölkə ərazisinin təxminən 1/5-ni - 10 milyon hektara yaxın sahəni əhatə edir.

Məhz bu ağaclar küləklə asanlıqla şəhərlərə yayılan çoxlu miqdarda yüngül tozcuq istehsal edir. Ağacların yaşı artdıqca - xüsusilə 30 ildən sonra - tozcuğun miqdarı daha da çoxalır və bu da allergiyanın indiki pik həddinə səbəb olub.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, problemin əsas səbəblərindən biri də böyük meşə massivlərinin eyni vaxtda çiçəkləməsidir.

Allergiya simptomlarından əlavə, xəstələr yuxu pozğunluğu, diqqət zəifləməsi və astma riskinin artması ilə də qarşılaşırlar.

Pik mövsümdə iqtisadi itkilərin gündəlik təxminən 1,6 milyard dollar olduğu bildirilir. Bunun əsas səbəbi xəstəlik məzuniyyətləri və istehlak fəallığının azalmasıdır.

Yaponiya hökuməti problemi hələ 2023-cü ildə milli məsələ kimi tanıyıb və 30 il ərzində tozcuq miqdarını 50% azaltmaq planını elan edib.

Tədbirlər arasında "suqi” plantasiyalarının bir hissəsinin qırılması, onların daha müxtəlif meşələrlə əvəz olunması və az tozcuq istehsal edən ağac növlərinin əkilməsi də var.

Lakin ekspertlər xəbərdarlıq edir ki, meşələrin tam şəkildə dəyişdirilməsi son dərəcə mürəkkəb prosesdir və onilliklər çəkə bilər.

Bəzi şəhərlərdə artıq biomüxtəlifliyin bərpasına yönəlmiş pilot layihələr həyata keçirilir. Monokultura meşələrinin əvəzinə müxtəlif ağac növlərindən ibarət qarışıq meşələr salınır.

Alimlər qeyd edirlər ki, belə ekosistemlər təkcə tozcuq miqdarını azaltmır, həm də torpaq sürüşmələrindən daha yaxşı qoruyur və vəhşi təbiətin bərpasına kömək edir.

Bütün genişmiqyaslı planlara baxmayaraq, Yaponiyanın meşələrinin böyük hissəsi hələ də plantasiyalardan ibarətdir. Ekoloqlar vurğulayırlar ki, meşə təsərrüfatında sistemli islahat aparılmasa, ölkə uzun müddət "sonsuz allergiya mövsümü” ilə yaşamağa davam edəcək.

Aydın
--> -->