Bir səhər oyandığınızı və təqvimin bir gecədə 12 gün irəli atıldığını təsəvvür edin. Üstəlik həftənin günü dəyişmir. İlk baxışda zaman səyahəti kimi görünən bu hadisə 1867-ci ildə Alyaskada həqiqətən baş verib.
Qaynarinfo xəbər verir ki, Rusiya imperiyasının Alyaskanı ABŞ-a satması ilə ortaya çıxan bu qeyri-adi vəziyyət tarixdəki ən maraqlı təqvim qarışıqlıqlarından biri kimi qeyd olunur. O dövrdə razılaşma təxminən 7,2 milyon dollar qarşılığında həyata keçirilmişdi və hər iki tərəf üçün strateji baxımdan məntiqli sayılırdı.
Təqvim fərqliliyi böhranı
Problemin kökü iki fərqli təqvim sistemindən istifadə olunmasında idi. Rusiya hələ də Julian təqvimindən istifadə edirdi. ABŞ və Avropanın böyük hissəsi isə artıq Qriqorian təqviminə keçmişdi.
1867-ci ilə gəldikdə bu iki sistem arasında 12 günlük fərq yaranmışdı. Yəni Rusiyanın tarix hesablaması Qərb dünyasından təxminən 12 gün geridə idi.
Ən maraqlı məqam isə günlərin adlarında idi: fərqli tarixlər olsa da, həftənin günləri (məsələn, cümə) hər iki sistemdə eyni qalırdı.
Beynəlxalq tarix xətti də qarışıqlıq yaratdı
Problemi daha da mürəkkəbləşdirən digər amil beynəlxalq tarix xəttinin dəyişməsi idi. Alyaska Rusiyanın tərkibində olduğu dövrdə Asiya zaman sisteminə yaxın hesab olunurdu. ABŞ-yə keçdikdən sonra isə bölgənin zaman və tarix hesabı tamamilə Qərb sisteminə uyğunlaşdırıldı.
Nəticədə həm təqvim sistemi dəyişdi, həm də tarix xətti yenidən tənzimləndi.
Bir gecədə "yoxa çıxan” günlər
Alyaska sakinləri 6 oktyabr 1867-ci il cümə günü yatıb, səhər oyananda 18 oktyabr 1867-ci il cümə gününü gördülər. Aradakı 12 gün rəsmi olaraq "təqvimdən çıxarıldı”, amma həftənin günü dəyişmədiyi üçün insanlar iki dəfə cümə gününü yaşamış kimi oldu.
Tarixi nəticə
Rusiya Julian təqvimindən yalnız 1918-ci ildə imtina etdi. Bu fərq hətta "Oktyabr inqilabı”nın tarixində də qarışıqlıq yaradıb: hadisə köhnə təqvimlə oktyabr 1917-də baş versə də, müasir Qriqorian təqviminə görə 7 noyabr 1917-yə təsadüf edir.
Aydın
Şərhlər