Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Şikayət et
Bu şərhi şikayət etmək istədiyinizdən əminsiniz?
Xəbər lenti
Türkiyənaltında Yer qabığının “çökdüyü” aşkar edilib: alimlər səbəbi müəyyən edib
Türkiyənin altında yer qabığı "çökür": Alimlər nəhayət səbəbini tapdı
Süni peyk məlumatları Türkiyənin mərkəzində yerləşən Konya hövzəsi altında maraqlı geoloji hadisəni üzə çıxarıb. Mərkəzi Anadolu platosu altında Yer qabığının bəzi hissələrinin "aşağı doğru əyildiyi” (çökmə prosesi) müəyyən edilib.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu hadisə illərdir elm adamlarını çaşdırırdı, çünki ümumilikdə qalxma prosesində olan bir bölgənin mərkəzində eyni zamanda enmə müşahidə olunurdu.
Toronto Universitetinin geoloq alimləri, Culiya Andersenin rəhbərliyi ilə aparılan tədqiqatda peyk ölçmələri digər geoloji məlumatlarla birləşdirilərək Yer qabığının dərinliklərində baş verən proseslər araşdırılıb. Bu yanaşma səthin hərəkəti ilə onlarla kilometr dərinlikdə baş verən dəyişikliklər arasında əlaqəni ortaya çıxarıb.
Alim Culiya Andersenin sözlərinə görə, peyk məlumatları Konya hövzəsində dairəvi bir strukturun mövcud olduğunu göstərib. Bu struktur Yer qabığında çökmə və hövzənin dərinləşməsi ilə müşahidə olunur.
Türkiyənin mərkəzi hissəsi bir neçə böyük tektonik plitənin bir-birinə təzyiq göstərdiyi, sürüşdüyü və yenidən formalaşdığı mürəkkəb geoloji zonada yerləşir. Lakin bu hərəkətlər təkbaşına dairəvi bir çökəkliyin niyə yarandığını izah etmir.
Alimlərin izahına görə, Yer qabığının aşağı qatlarında yerləşən litosfer materialı zamanla həddindən artıq sıxlaşa bilər. Bu ağırlaşmış kütlə cazibə qüvvəsinin təsiri ilə aşağıya doğru "damcılanaraq” mantiyaya doğru ayrılır.
Bu proses səthdə tarazlığın pozulmasına səbəb olur və nəticədə yer səthi həmin ağır kütlənin üzərində çökməyə başlayır. Daha sonra həmin sıx hissə tam ayrılıb daha dərin qatlara enəndə səth yenidən qalxa bilər, çünki artıq onu aşağı çəkən əlavə yük qalmır.
Tədqiqatın həmmüəllifi Rassel Piskliveç bildirib ki, bu nəticələr böyük tektonik proseslərin bir-biri ilə əlaqəli olduğunu göstərir. Onun sözlərinə görə, litosferdə baş verən bir "damcılanma” prosesi bir sıra ardıcıl geoloji dəyişiklikləri də işə sala bilər.
Alimlər hesab edirlər ki, Konya hövzəsində müşahidə edilən sürətli çökmə və sonrakı dəyişikliklər məhz bu dərin mantiyaya enmə prosesləri ilə bağlıdır və Mərkəzi Anadolu platosunun ümumi qalxma dinamikası ilə paralel şəkildə inkişaf edir.
Aydın
Oxşar xəbərlər
Bloqlar
Pozitiv dünyadan çıx
Pozitiv dünyadan çıxmaq istədiyinizdən əminsiniz?
Xəbərdarlıq
DİQQƏT! Qaynarinfo.az-ın açıq materiallarının olduğu kimi surətini çıxarmaq, digər saytlara yerləşdirmək, yaymaq qadağandır. Qanunvericiliyə əsasən açıq materialların yalnız 1/3 hissəsindən istifadə etmək olar. Əks halda məsələ məhkəmə predmeti ola bilər!
Şərhlər