Yaşlanmadan danışarkən, dolğun və sağlam həyat sürməyə kömək edən çoxsaylı faktorlar mövcuddur. Bu yalnız fiziki məşqlər və tərəvəz istehlakı ilə məhdudlaşmır, baxmayaraq ki, bunlar da prosesin bir hissəsidir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "HuffPost" yuzıb.

"Görüşümcə, düzgün yaşlanma üç əsas komponentdən ibarətdir: fiziki sağlamlıq, emosional əlaqə və zehni dəstək", deyə geriatr Parul Qoyal bildirib.

Həkimlər qeyd edirlər ki, yaşlılıq dövründə fiziki, emosional və zehni sağlamlığı qorumağa kömək edən çoxsaylı vərdişlər mövcuddur və özünüzə düzgün qayğı göstərdiyinizi göstərən aydın əlamətlər vardır.

Aşağıda gerontoloqlar düzgün yaşlanmanı göstərən əlamətləri paylaşır:

1. Yeni şeylər öyrənməyə vaxt ayırırsınız

Yaş artdıqca yeni məlumatları mənimsəmək imkanlarımız azalır, çünki məktəb artıq bitib və bir çox insanlar işləmirlər. Məqalədə vurğulanır ki, öyrənmək imkanları axtarılmadıqda məhdudlaşır.

Goyal xəstələrini yeni bacarıqlar öyrənməyə təşviq edir – yeni oyun, məşq, dil və ya musiqi aləti.

"Bu, beyninizdə yeni neyron əlaqələri formalaşdırmağa kömək edəcək ki, zehni olaraq güclü qala biləsiniz", deyə geriatr izah edib.

2. Ehtiyaclarınızı açıq söyləyirsiniz

Çikaqodakı Rush Universiteti Tibb Mərkəzinin sosial iş və icma sağlamlığı üzrə vitse-prezidenti Robin Qolden bildirir ki, yaş diskriminasiyası insanları yük və ya görünməz kimi hiss etdirə bilər.

Buna görə insanlar sükutla əziyyət çəkə bilirlər. Əgər insan düşüncələrini və ehtiyaclarını ailəsi və dostları ilə paylaşa bilirsə, bu yaxşı əlamətdir.

Qolden əlavə edib ki, əgər insan depressiya və ya narahatlıqla mübarizə aparırsa, həkimə məlumat vermək vacibdir. Bəzi insanların düşündüyü kimi, müəyyən yaşdan sonra bu "normal" hesab edilmir.

3. Sizin icmanız var

Təklik və izolasiya böyük problem hesab olunur; ABŞ baş cərrahı bunu ölkədə təklik və izolasiya epidemiyası elan edib.

"COVID pandemiyası ilə bu məsələ həqiqətən önəmli oldu. Yaşlı xəstələrimizdə sosial izolasiya çox artmışdı, çünki evlərindən kənara çıxa bilmirdilər", deyə Qoyal bildirib.

O izah edib ki, təklik və izolasiya ilə mübarizə aparmaq üçün sosial əlaqələri gücləndirmək vacibdir – dostlar, ailə, kilsə qrupu və ya icma ilə.

Bu, könüllülükdən tutmuş qonşu uşağa oxumağı öyrətməyə qədər hər şey ola bilər.

"Northwestern Medicine"də gerontologiya şöbəsinin rəhbəri Li Lindkvist əlavə edib ki, ünsiyyət beyin sağlamlığına da kömək edə bilər: "Beyni əzələ kimi düşünürük; əgər gününüzü dörd divarla oturaraq keçirirsinizsə, demək olar ki, yaşlılar evində kiminsə yanında olduğunuz kimi..."

O tövsiyə edir ki, şəxsən ünsiyyət qurulsun, sosial şəbəkələrdən istifadə olunsun, telefonda danışsın və ya kitab klublarına qatılın.

4. Fiziki sağlamlığınızı prioritetləşdirirsiniz

Məqalədə qeyd olunur ki, qidalanma və fiziki məşqlər bütün həyat boyu, o cümlədən yaşlılıqda da vacibdir.

Qoyal xəstələrinə meyvə-tərəvəzlə zəngin, sağlam pəhrizə əməl etməyi tövsiyə edir – Aralıq dənizi pəhrizi və DASH pəhrizi birləşdirilir. Qoyal əlavə edib ki, gündə kifayət qədər su içmək də vacibdir.

Aralıq dənizi pəhrizi tam taxıllar, sağlam yağlar, az yağlı ət və bitki mənşəli məhsullar daxildir. DASH pəhrizində isə natrium – yəni duz istehlakı azaldılır, bu xüsusilə yüksək təzyiqi olan insanlar üçün tövsiyə olunur.

5. Sevdiyiniz işlərlə məşğul olursunuz

Nəşr izah edir ki, xəstəlik və ya travmadan qaçmaq mümkün deyil, amma sevdiyiniz işlərlə məşğul olmaq mümkündür – səyahət, yeni reseptlər öyrənmək və ya ailə ilə oyun oynamaq.

"Mən aktiv olan, həyatın dadını çıxaran insanları sevirəm", deyə Lindkvist bildirib.

6. Həkiminizlə qəbul etdiyiniz dərmanları müzakirə edirsiniz

Məqalədə qeyd olunur ki, həkim 50 yaşında dərman təyin edibsə, bu dərman 20, 30 və ya 40 ildən sonra təsirli olmaya bilər.

"Çox vaxt biz həddindən artıq dərman qəbul edirik. Bədənimiz daim dəyişir və bəlkə də artıq həmin dərmana ehtiyac yoxdur", deyə Lindkvist qeyd edib.

7. Gələcək üçün planlarınız var

Ailə və dostlarla xəstəxanaya düşdükdə, yıxıldıqda və ya yaddaşınızı itirdikdə nə olmasını istədiyinizi danışmaq vacibdir. Bu, yaxınlarınızı gözlənilməz stres hallarına hazırlayır.

"Başqa bir məsləhətim – öncədən planlamaqdır. Hamımız uzun, sağlam və xoşbəxt həyat yaşamaq istəyirik, amma çox ehtimal ki, xəstəxanaya düşmək və ya əlavə evdə yardıma ehtiyac olacaq", deyə Lindkvist bildirib.

O vurğulayıb ki, bu, yaşlandıqca fikrinizin eşidilməsini təmin edir və başqalarının sizin adınıza qərar verməsinin qarşısını alır.

Samir