Rusiya prezidenti Vladimir Putinin reytinqi uzun sürən müharibə fonunda rekord aşağı səviyyəyə – 65,6%-ə düşüb.
Qaynarinfo xəbər verir ki, "Washington Post”un yazdığına görə, Ukraynaya qarşı davam edən müharibə, iqtisadi problemlər və internetə çıxışın məhdudlaşdırılması ilə bağlı narazılıqlar fonunda Rusiya cəmiyyətinin bütün təbəqələrində narazılıq artır.
Rusiyanın ən böyük dövlət sosioloji xidməti olan VTsİOM cümə günü Vladimir Putinin fəaliyyətinə dəstək reytinqinin 65,6%-ə endiyini açıqlayıb. Bu, müharibənin başlanmasından bəri ən aşağı göstəricidir və ilin əvvəlindən 12,2 faiz bəndi azalıb.
Əvvəlki illərdə Putinin reytinqinin 88%-ə qədər yüksəldiyi nəzərə alınarsa, hazırkı azalma müharibədən yorğunluğun artdığını göstərir. Müharibə artıq beşinci ilinə daxil olub və sülh danışıqları faktiki olaraq dalana dirənib. Eyni zamanda ABŞ prezidenti Donald Tramp administrasiyası diqqətini İrana yönəldib.
Rusiya iqtisadiyyatı təzyiq altında
Qərb sanksiyaları Rusiya iqtisadiyyatına getdikcə daha güclü təsir göstərir və əhalinin gəlirlərini azaldır. Hakimiyyətin internetə məhdudiyyətlər tətbiq etməsi isə uzun illər yüksək rəqəmsallaşmaya alışmış cəmiyyətdə narazılıq doğurur.
Anonimlik şərti ilə danışan rus məmurlardan biri deyib:
"Ümumi əhval-ruhiyyə belədir: artıq kifayətdir, müharibə çox uzanıb. Hamıya elə gəlir ki, bu, II Dünya müharibəsindən də uzun çəkir, amma biz hələ də heç bir bölgəni tam ələ keçirə bilməmişik.”
Rusiya rəsmiləri və biznes dairələri iqtisadi idarəetməni daha açıq şəkildə tənqid etməyə başlayıb.
Rusiya statistika xidməti Rosstatın məlumatına görə, ilin ilk iki ayında iqtisadiyyat 1,8% kiçilib. Yüksək faiz dərəcələri və sanksiyalar investisiyaları zəiflədir. Ödəniş gecikmələri rekord səviyyəyə – 109 milyard dollara çatıb. Vergi borcu olan şirkətlərin sayı isə 439 900-ə yüksəlib.
Moskva iqtisadi forumunda sahibkarlar hökuməti sərt tənqid ediblər. Traktor istehsalçısı şirkətin rəhbəri Vladimir Boqalyev bildirib:
"Yuxarıda olanlar real vəziyyətdən tam uzaqlaşıblar. Hakimiyyətdə olanlar özlərini diskreditasiya edirlər".
Rusiya Elmlər Akademiyasının iqtisadçısı Robert Niqmatulin isə ölkənin Çinlə müqayisədə geridə qaldığını deyib. Onun sözlərinə görə, inflyasiya iqtisadi artımı üstələyib və əhalinin real gəlirləri azalıb.
İnflyasiya və maliyyə təzyiqi
Sanksiyalar və hərbi xərclər inflyasiyanı kəskin artırıb. Mərkəzi Bank faiz dərəcələrini 20%-dən yuxarı qaldırmağa məcbur olub, daha sonra isə 14,5%-ə endirib. Lakin iqtisadçılar artıq iqtisadiyyatın "həddindən artıq soyuması” və resessiya riski barədə xəbərdarlıq edirlər.
Rusiya iqtisadiyyat naziri Maksim Reşetnikov ehtiyatların böyük ölçüdə tükəndiyini bildirib. Prezident Putin də iqtisadi artımın zəiflədiyini etiraf edib.
Enerji gəlirləri və müharibə
Rusiya iqtisadiyyatı əsasən neft gəlirlərindən asılıdır. Qlobal enerji qiymətlərindəki dəyişikliklər ölkəyə müəyyən nəfəs imkanı versə də, bu, uzunmüddətli sabitlik üçün kifayət deyil.
Ukrayna tərəfindən həyata keçirilən dron hücumları Rusiya neft infrastrukturuna zərər vuraraq hasilatı azaldıb. Bu isə büdcə gəlirlərini daha da zəiflədir.
Sosial narazılıq artır
İnternet məhdudiyyətləri, qiymət artımları və həyat səviyyəsinin aşağı düşməsi cəmiyyətdə narazılığı gücləndirir. Karnegi Mərkəzinin eksperti Tatyana Stanovaya bildirib ki, narazılıq çox güclüdür, lakin rejimin nəzarəti itirməsi gözlənilmir.
Bəzi ekspertlər hesab edir ki, hakimiyyət cavab olaraq repressiyaları daha da sərtləşdirəcək.
Müxalifətçi Mixail Xodorkovski isə müharibənin uzanmasının cəmiyyətdəki ilkin "patriotik yüksəlişi” zəiflətdiyini bildirib.
"Zalım pərdə” hissi güclənir
Bir çox rus vətəndaşı internet məhdudiyyətlərini sovet dövründəki təcrid ilə müqayisə edir. İnsanlar həyatın daha bahalı, iqtisadi vəziyyətin isə daha ağır olduğunu bildirirlər.
Gənclər arasında ümidsizlik artır, ölkəni tərk etmək istəyənlərin sayı çoxalır.
Ümumi nəticə
Məqalədə qeyd olunur ki, Rusiyada narazılıq artsa da, hazırkı mərhələdə hakimiyyətin nəzarəti itirməsi üçün real siqnallar yoxdur. Lakin uzun sürən müharibə və iqtisadi təzyiqlər cəmiyyətdə dərin yorğunluq yaradır.
Aydın
Şərhlər