60 yaşdan sonra bəzi insanların uzun müddət enerjili və aktiv qalması, digərlərinin isə sürətlə zəifləməsi genetikadan və ya sağlamlıqdan birbaşa asılı deyil.

Qaynarinfo-nun məlumatlna görə, psixoloq Laxlan Braun "VegOut” nəşrində yazır ki, əsas fərq insanların həyatlarından üç vacib amili çıxarıb-çıxarmaması ilə bağlıdır.

Onun sözlərinə görə, özünü zəif hiss edən 50-60 yaşlı insanlar dəyişikliklərə pəhriz və ya əlavələrdən yox, üç sualla başlamalıdır:"Məni sabah harada gözləyirlər?”, "Mən gəlməsəm bunu kim fərq edəcək?” və "Mən hələ nəyi tamamlamamışam?”.

Psixoloji fərqin səbəbləri

Braun 71 yaşlı qayınatasını nümunə göstərərək bildirir ki, o, özünü xeyli gənc kimi aparır: hər gün səhər tezdən oyanır, bazara piyada gedir, dostları ilə görüşür və aylardır üzərində işlədiyi bir bağ layihəsini davam etdirir. Onun sözlərinə görə, belə insanlar yaşlı olduqlarını hiss etməyə vaxt tapmırlar.

Digər tərəfdən, bəzi insanlar təqaüdə çıxdıqdan sonra qısa müddətdə passivləşir, həyatları haqqında keçmiş zamanda danışmağa başlayır və indiki dövrdə maraqlı heç nə görmürlər. Psixoloq hesab edir ki, bu fərqin əsas səbəbi üç amildir: məqsəd, sosial gözlənti və tamamlanmamış işlər.

Məqsəd hissi

Araşdırmalar göstərir ki, həyatda məqsəd hissi yüksək olan insanlar daha az fiziki passivlik, yuxu problemləri və çəki artımı yaşayır. Həmçinin Kaliforniya Universitetinin tədqiqatına görə, güclü həyat məqsədi olan şəxslərdə demensiya və digər idrak pozuntuları təxminən 28 faiz daha az müşahidə olunur.

Braun vurğulayır ki, gündəlik fəaliyyətlər – məsələn, bazara getmək – sadəcə fiziki aktivlik deyil, həm də insanın sosial həyatda iştirakını təmin edən vacib motivasiyadır.

Sizi gözləyən insanların olması

Tədqiqatlar sosial əlaqələrin sağlamlığa böyük təsir göstərdiyini sübut edir. Sosial əlaqələrin olmaması ölüm riskini ən azı 50 faiz artırır, bəzi hallarda isə bu göstərici 90 faizi keçir.

Psixoloq qeyd edir ki, sadəcə insanların olması kifayət deyil – əsas odur ki, sizi gözləyən insanlar olsun. Bu, dostlarla gündəlik görüş, ailə üzvlərinin zəngləri və ya qonşuların marağı kimi sadə görünən, lakin həyati əhəmiyyət daşıyan əlaqələrdir.

Tamamlanmamış işlər

Braunun fikrincə, ən vacib amil insanın qarşısında hələ tamamlanmamış məqsədlərin olmasıdır. Bu, yeni öyrənilən bacarıq, davam edən layihə və ya həyata keçirilməmiş plan ola bilər.

O bildirir ki, insanın həyatında tamamlanacaq heç nə qalmadıqda, beyin və bədən bunu "son” kimi qəbul edir və buna uyğun reaksiya verməyə başlayır.

Nəticə və tövsiyə

Psixoloq nəticə olaraq bildirir ki, yaşlandığını hiss edən insanlar ilk növbədə həyatlarında məqsəd, sosial əlaqə və davam edən fəaliyyətlərin olub-olmadığını qiymətləndirməlidir.

Onun sözlərinə görə, bu üç suala cavab tapmaq insanın aktiv və sağlam qalmasında həlledici rol oynayır: "Əgər bu suallara cavabınız varsa, hər şey qaydasındadır. Əgər yoxdursa, bu yaşlanma deyil – sadəcə həyatın içində qalmaq səbəblərini itirmisiniz”.

Aydın