Son illərdə estetik kosmetologiyada ən çox istifadə olunan prosedurlardan biri olan botoks ətrafında müxtəlif miflər və qorxular formalaşıb. Sosial şəbəkələrdə tez-tez "şişmiş dodaqlar”, "donmuş üz ifadəsi” kimi görüntülər botoksla əlaqələndirilsə də, mütəxəssislər bildirirlər ki, bu təsəvvürlərin əksəriyyəti yanlışdır.

Qaynarinfo Pravda.com-a istinadən xəbər verir ki, əslində botoks dodaqları böyütmür və doldurmur – onun əsas funksiyası əzələlərin fəaliyyətini müvəqqəti zəiflətməkdir.

Botoksun əsasını təşkil edən botulinum toksini təbiətdə ən güclü neyrotoksinlərdən biridir. Bu maddə Clostridium botulinum bakteriyası tərəfindən ifraz olunur və yüksək dozada qəbul edildikdə botulizm kimi ağır xəstəliyə səbəb ola bilər. Lakin tibbdə istifadə olunan botoks preparatları laboratoriyada xüsusi üsullarla təmizlənir və çox kiçik dozalarla tətbiq olunur. Bu səbəbdən düzgün istifadə zamanı onun təhlükəsizliyi yüksək qiymətləndirilir.

Botoksun təsir mexanizmi sinir uclarından əzələlərə ötürülən impulsların bloklanmasına əsaslanır. Nəticədə əzələ yığılması zəifləyir, mimik hərəkətlər azalır və qırışların əmələ gəlməsi ya ləngiyir, ya da mövcud qırışlar hamarlaşır. Bu səbəbdən botoks daha çox alın, qaşlar arası nahiyə və göz kənarındakı "qarğa ayaqları” adlanan qırışların aradan qaldırılmasında istifadə olunur.

Kosmetologiyadan əlavə, botoks tibbin müxtəlif sahələrində də tətbiq olunur. Nevrologiyada xroniki miqren, əzələ spazmları və distoniya, oftalmologiyada çəpgözlük və blefarospazm, dermatologiyada həddindən artıq tərləmə (hiperhidroz), qastroenterologiyada isə qida borusu xəstəliklərinin müalicəsində istifadə edilir. Bu isə onun yalnız estetik deyil, həm də ciddi tibbi əhəmiyyət daşıdığını göstərir.

Bununla belə, botoksun tətbiqi müəyyən risklərdən tam azad deyil. Ən çox rast gəlinən yan təsirlərə inyeksiya yerində ağrı, qızartı, göyərmə və yüngül şişkinlik daxildir. Daha nadir hallarda isə asimmetriya, göz qapağının sallanması, mimikaların zəifləməsi və ya "poker face” kimi tanınan emosiyasız üz ifadəsi müşahidə oluna bilər. Bu problemlər əsasən dozanın düzgün seçilməməsi və ya inyeksiyanın səhv nahiyəyə vurulması ilə əlaqədardır.

Mütəxəssislər xüsusilə qeyri-sertifikatlı preparatlardan istifadə olunmasının ciddi təhlükə yaratdığını vurğulayırlar. Belə hallarda botulizmə bənzər ağır fəsadlar da baş verə bilər. Buna görə də prosedurun yalnız peşəkar və ixtisaslı həkim tərəfindən aparılması vacib hesab olunur.

Botoksun təsiri dərhal görünmür. Adətən ilk nəticələr 3-5 gün ərzində hiss olunur, maksimum effekt isə 10-14 gün sonra formalaşır. Təsir müddəti isə orta hesabla 4-6 ay davam edir. Həkimlər prosedurun 3 aydan tez təkrarlanmasını tövsiyə etmirlər, çünki bu, həm yan təsir riskini artırır, həm də zamanla dərmana qarşı müqavimətin yaranmasına səbəb ola bilər.

Botoksun uzunmüddətli təsirləri ilə bağlı araşdırmalar hələ də davam edir. Bəzi elmi tədqiqatlar əzələlərin zamanla zəifləyə biləcəyini və ya üz mimikasının dəyişə biləcəyini göstərsə də, bu dəyişikliklərin geri dönən olduğu bildirilir. Maraqlı məqamlardan biri də odur ki, botoks üz ifadələrini məhdudlaşdırdığı üçün insanın emosiyaları qəbul etmə və ifadə etmə mexanizminə də müəyyən təsir göstərə bilər.

Botoks qocalmanı dayandıran möcüzəvi vasitə deyil. Onun əsas rolu qırışların yaranmasının qarşısını almaq və dərinin daha gənc görünməsini təmin etməkdir. Prosedura başlamaq üçün konkret yaş həddi yoxdur – bu, hər bir insanın dəri tipi, mimik aktivliyi və genetik xüsusiyyətlərindən asılıdır. Bəzi insanlarda qırışlar erkən yaşda yarandığı halda, digərlərində daha gec müşahidə olunur.

Alternativ üsullar da mövcuddur. Bunlara kimyəvi pilinqlər, retinol əsaslı məhsullar, aparat prosedurları və hialuron turşusu əsaslı doldurucular daxildir. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, bu üsulların heç biri botoks qədər effektiv nəticə vermir. Onlar daha çox əlavə və ya dəstəkləyici rol oynayır.

Nəticə etibarilə, botoks həm estetik, həm də tibbi sahədə geniş istifadə olunan və effektivliyi sübut olunmuş bir prosedurdur. Lakin onun tətbiqi zamanı təhlükəsizlik qaydalarına əməl olunmalı, risklər düzgün qiymətləndirilməli və yalnız etibarlı mütəxəssislərə müraciət edilməlidir. Doğru yanaşma ilə botoks həm görünüşü yaxşılaşdırmaq, həm də özünə inamı artırmaq üçün təhlükəsiz vasitə ola bilər.

Günay